Veiligheid aan boord: oefenvragen voor het Klein Vaarbewijs 1
12 oefenvragen over veiligheid aan boord, met het antwoord, de uitleg en de bron. In de app oefent u alle 53 vragen van dit onderwerp en maakt u proefexamens.
Vraag 1 van 12kvb1-H-0026
U komt de kajuit in en ruikt gas. Wat doet u?
ADe elektrische lenspomp aanzetten om het gas uit de bilge te pompen, en daarna pas de kajuit ventileren.
BGeen schakelaars bedienen, de hoofdkraan bij de fles dichtdraaien, alles openzetten en de kajuit en de bilge ventileren.
CHet licht aandoen om te zien waar het lek zit, en pas daarna de hoofdkraan bij de fles dichtdraaien.
Antwoord en uitleg
Goed is B: Geen schakelaars bedienen, de hoofdkraan bij de fles dichtdraaien, alles openzetten en de kajuit en de bilge ventileren.
Een vonk van een schakelaar, een pomp of een aansteker kan het gasmengsel ontsteken. Eerst de bron afsluiten (hoofdkraan dicht), dan ventileren; zwaar gas onderin de boot verdrijft u met een handpomp of door met een luik te wapperen. Elektrische apparaten pas gebruiken als de lucht schoon is.
Bron: Vaarpraktijk: gasinstallatie, NEN-norm gasinstallatie pleziervaart in hoofdlijnen en Brandweer-advies bij een gaslucht
Vraag 2 van 12kvb1-H-0003
U haalt in het voorjaar uw automatisch opblaasbare reddingsvest uit de kast. Wat controleert u voordat u ermee gaat varen?
AOf het vest opblaast als u het van de steiger in het water gooit, zodat u zeker weet dat het patroon en de automaat werken.
BAlleen of de rits nog sluit en de banden heel zijn; het patroon gaat net zo lang mee als het vest zelf.
CNiets; een opblaasbaar vest is onderhoudsvrij zolang het droog is bewaard en niet is gebruikt.
DOf het CO2-patroon vol, onbeschadigd en vastgeschroefd is en of de vervaldatum van de automaat niet is verstreken.
Antwoord en uitleg
Goed is D: Of het CO2-patroon vol, onbeschadigd en vastgeschroefd is en of de vervaldatum van de automaat niet is verstreken.
Een automatisch vest werkt alleen als het gaspatroon vol en vastgeschroefd is en de automaat (het onderdeel dat bij contact met water afgaat) nog binnen de vervaldatum is. Controleer ook de banden en gespen en of het vest lucht vasthoudt via de mondopblaasslang. Het vest in het water gooien verbruikt het patroon en vertelt u niets over de rest.
Propaan en butaan uit een gasfles zijn zwaarder dan lucht. Wat betekent dat voor de veiligheid aan boord?
ALekkend gas lost op in het bilgewater en is dan onschadelijk, zolang u de bilge niet leegpompt.
BLekkend gas stijgt op en verdwijnt vanzelf door het luik, zodat ventileren niet nodig is.
CLekkend gas zakt naar de laagste plek van de boot en kan in de bilge een explosief mengsel vormen.
Antwoord en uitleg
Goed is C: Lekkend gas zakt naar de laagste plek van de boot en kan in de bilge een explosief mengsel vormen.
Anders dan in een huis kan gas aan boord niet onder een deur door wegstromen: het verzamelt zich onderin de boot. Daar ontstaat met lucht een mengsel dat bij een vonk ontploft. Daarom horen gasflessen in een aparte, naar buiten ventilerende kast en moet de bilge bij een gaslucht worden geventileerd.
Bron: Vaarpraktijk: gasinstallatie, NEN-norm gasinstallatie pleziervaart in hoofdlijnen
Vraag 4 van 12kvb1-H-0012
U valt zelf in water van 8 °C en de boot is een eind weg. Wat is het beste om te doen?
AMeteen zo hard mogelijk naar de boot zwemmen, voordat u te koud wordt; hoe langer u wacht, hoe minder kracht u in armen en benen overhoudt.
BKleding en schoenen direct uittrekken, want die lopen vol water en trekken u naar beneden; zonder zwemt u sneller en blijft u lichter.
CRustig blijven, eerst de ademhaling onder controle krijgen, op de rug drijven en de kleding aanhouden; pas dan beslissen of de boot haalbaar is.
Antwoord en uitleg
Goed is C: Rustig blijven, eerst de ademhaling onder controle krijgen, op de rug drijven en de kleding aanhouden; pas dan beslissen of de boot haalbaar is.
In koud water treedt eerst een ademreflex op (naar adem happen, hyperventileren); daarna verliest u binnen minuten kracht in armen en benen. Meteen hard zwemmen verergert dat en kost warmte. Kleding houdt een laag water vast die warmte vasthoudt. Dus: blijven drijven, ademhaling rustig krijgen, dan pas beslissen.
Bron: Vaarpraktijk: man overboord, KNRM/Reddingsbrigade-advies koud water
Vraag 5 van 12kvb1-H-0017
Waar bergt u een brandblusser aan boord het beste op?
ADiep in de motorruimte, want daar begint de meeste brand en dan is hij meteen bij de bron.
BGoed bereikbaar bij de uitgang van de kajuit of de stuurstand, zodat u hem pakt terwijl u van het vuur af beweegt.
CIn het vooronder onder de matrassen, droog en uit de zon; daar ligt hij veilig en is hij vanuit de kajuit snel te pakken.
Antwoord en uitleg
Goed is B: Goed bereikbaar bij de uitgang van de kajuit of de stuurstand, zodat u hem pakt terwijl u van het vuur af beweegt.
Een blusser moet binnen enkele seconden te pakken zijn zonder dat u langs het vuur hoeft. De uitgang of de stuurstand is daarom de plek; in de motorruimte zelf komt u bij brand niet meer. Zorg dat iedereen aan boord weet waar hij hangt.
Bron: Vaarpraktijk: brand aan boord, Brandweer-advies blusmiddelen aan boord
Vraag 6 van 12kvb1-H-0033
Wat is de functie van het dodemanskoord op een snelle motorboot?
ARaakt de bestuurder van zijn plaats of overboord, dan trekt het koord de noodstopschakelaar los en stopt de motor.
BHet zet de motor bij een aanvaring automatisch in zijn achteruit, zodat de boot snel tot stilstand komt.
CHet houdt de bestuurder vast op zijn stoel bij harde klappen op de golven, zodat hij niet uit zijn zitplaats slingert.
Antwoord en uitleg
Goed is A: Raakt de bestuurder van zijn plaats of overboord, dan trekt het koord de noodstopschakelaar los en stopt de motor.
Het dodemanskoord verbindt de bestuurder met een noodstopschakelaar. Valt hij overboord, dan trekt het koord de schakelaar uit en stopt de motor direct. Zonder koord vaart een boot met vastgezet gas door, vaak in cirkels, en kan hij over de drenkeling heen varen. Het BPR noemt dit de technische inrichting van artikel 8.03, onder d.
Welke alcoholgrens geldt voor degene die een pleziervaartuig stuurt op de Nederlandse binnenwateren?
ADezelfde grens als op de weg: 0,5 promille in het bloed, of 220 microgram per liter uitgeademde lucht.
BEr geldt geen grens op het water, alleen het advies om nuchter te varen; de politie kan alleen waarschuwen.
C1,0 promille, omdat de snelheden op het water lager zijn dan op de weg en de risico's dus kleiner.
Antwoord en uitleg
Goed is A: Dezelfde grens als op de weg: 0,5 promille in het bloed, of 220 microgram per liter uitgeademde lucht.
Het alcoholverbod voor de scheepvaart staat in de Scheepvaartverkeerswet en hanteert dezelfde grens als op de weg: 0,5 promille, of 220 microgram per liter uitgeademde lucht. De politie controleert hierop met een blaastest. Het BPR vult dit aan met de eis dat degene die stuurt bekwaam is (artikel 1.09).
U stapt vanaf de steiger in een kleine open motorboot. Hoe doet u dat veilig?
AVanaf de steiger in de boot springen; dan ligt u er snel in en blijft de boot stabiel door uw gewicht.
BLaag en in het midden van de boot stappen, met een hand aan de boot, nadat die is vastgelegd; bagage eerst aangeven.
COp de rand (het gangboord) stappen en daar even balanceren; zo voelt u eerst hoe de boot reageert voordat u gaat zitten.
Antwoord en uitleg
Goed is B: Laag en in het midden van de boot stappen, met een hand aan de boot, nadat die is vastgelegd; bagage eerst aangeven.
Een kleine boot helt direct over als u op de rand stapt of erin springt. Instappen in het midden, laag en met een hand vast, houdt het zwaartepunt laag. Eerst vastleggen voorkomt dat de boot wegdrijft terwijl u half op de steiger staat, en bagage aangeven houdt beide handen vrij.
Bron: Vaarpraktijk: veilig aan boord, KNRM/Watersportverbond-advies veilig aan en van boord gaan
Vraag 9 van 12kvb1-H-0025
U vermoedt een klein lek bij de koppeling van de gasslang. Hoe controleert u dat?
AMet een aansteker langs de koppeling: een vlammetje laat zien waar het gas zit.
BDoor de gaskraan ver open te draaien en te luisteren of het sist.
CMet zeepsop op de koppeling: belletjes verraden het lek.
Antwoord en uitleg
Goed is C: Met zeepsop op de koppeling: belletjes verraden het lek.
Zeepsop of een speciale lekspray laat bij een lek belletjes zien zonder risico. Een vlam bij een lek is levensgevaarlijk. Sissen hoort u alleen bij een groot lek; de kraan verder opendraaien vergroot alleen de hoeveelheid gas aan boord.
Bron: Vaarpraktijk: gasinstallatie, NEN-norm gasinstallatie pleziervaart in hoofdlijnen (lekcontrole)
Vraag 10 van 12kvb1-H-0029
Waarom is koolmonoxide (CO) aan boord zo verraderlijk?
AHet ontstaat alleen bij dieselmotoren en niet bij gas, dus een gasfornuis aan boord is geen risico.
BHet ruikt naar rotte eieren, maar alleen bij hoge concentraties; bij lage concentraties merkt u er niets van en is het ongevaarlijk.
CHet is kleurloos en reukloos, ontstaat bij elke onvolledige verbranding en u merkt het pas aan klachten als hoofdpijn.
Antwoord en uitleg
Goed is C: Het is kleurloos en reukloos, ontstaat bij elke onvolledige verbranding en u merkt het pas aan klachten als hoofdpijn.
CO ontstaat waar brandstof niet volledig verbrandt: een slecht brandende kachel, een gasfornuis in een dichte kajuit, de uitlaat van een motor of generator. U ruikt of ziet het niet; de eerste tekens zijn hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en slaperigheid. Een CO-melder in de slaapruimte is daarom de enige betrouwbare waarschuwing.
Een drenkeling heeft 20 minuten in koud water gelegen en is suf. U wilt hem aan boord halen. Waar houdt u rekening mee?
AHem eerst zelf naar de zwemtrap laten zwemmen; de inspanning warmt hem op en houdt hem alert.
BRechtop aan de armen omhoog trekken; dat gaat het snelst, want elke minuut in het water vergroot de onderkoeling en snelheid is hier alles.
CZo mogelijk liggend aan boord halen; rechtop uit het water tillen kan bij een onderkoeld persoon de bloeddruk laten instorten.
Antwoord en uitleg
Goed is C: Zo mogelijk liggend aan boord halen; rechtop uit het water tillen kan bij een onderkoeld persoon de bloeddruk laten instorten.
Bij onderkoeling is het bloed in de ledematen sterk afgekoeld en is de bloeddruk laag. Wie rechtop uit het water wordt getild, kan door de plotselinge verandering bezwijmen of een hartstilstand krijgen. Daarom: zo mogelijk horizontaal aan boord (bijvoorbeeld met een lus onder knieën en armen of over een lage spiegel), rustig behandelen en alarmeren.
Bron: Vaarpraktijk: man overboord, KNRM-advies onderkoelde drenkeling (horizontaal bergen)
Vraag 12 van 12kvb1-H-0014
U heeft een drenkeling uit koud water aan boord gehaald. Hij rilt hevig maar is bij bewustzijn. Wat doet u?
ANatte kleding uit, afdrogen, in droge kleding of dekens, uit de wind, en bij twijfel 112 bellen.
BArmen en benen stevig wrijven om het bloed sneller te laten stromen en de huid zo weer warm te krijgen.
CEen flinke slok sterke drank geven; dat warmt van binnen en laat het rillen sneller stoppen.
Antwoord en uitleg
Goed is A: Natte kleding uit, afdrogen, in droge kleding of dekens, uit de wind, en bij twijfel 112 bellen.
Natte kleding trekt warmte weg, dus uit en vervangen door droge kleding of dekens, beschut tegen wind. Alcohol verwijdt de bloedvaten en versnelt de afkoeling; wrijven stuurt koud bloed uit de ledematen naar het hart. Twijfelt u over de toestand: 112.
Bron: Vaarpraktijk: eerste hulp, EHBO-richtlijnen onderkoeling (Oranje Kruis) in hoofdlijnen
Oefen dit onderwerp in de app: de vragen komen terug tot u ze goed heeft.